1. Müntəzəm Ehtiyat Nüsxələmə (Backup)

• Məlumatların avtomatik və dövri ehtiyat nüsxələrinin alınması (gündəlik, həftəlik və s.).

• Ehtiyat nümunələrinin ayrı fiziki və ya bulud mühitində saxlanması.

• “3-2-1 backup qaydası”: 3 nüsxə, 2 fərqli media, 1 nüsxə uzaq məkanda.

2. Bulud xidmətlərindən İstifadə

• Etibarlı provayderləri ilə məlumatların təhlükəsiz saxlanması və replikasiyası təmin oluna bilər.

• Versiya tarixi və avtomatik bərpa imkanları əlavə etibarlıdır.

3. Məlumatların Şifrələnməsi

• İstər-at əldə (data-rest), istərsə də ötürülən (data-in-transit) məlumatların alınması, onların oğurlanması halında istifadəsini çətinləşdirən.

4. Antivirus və Zərərli Proqramlara Qarşı Müdafiə

• Zərərli proqramlar (xüsusilə ransomware) məlumat itkisinə səbəb ola bilər. Güclü antivirus proqramları və təhlükəsizlik divarları ilə bu risk azaldılır.

5. Fayl və Disklərin Monitorinqi

• Fayllarını izləyən proqram təminatından istifadə olunaraq dəyişən dəyişikliklər aşkar oluna.

6. İstifadəçi Səhvlərinin Qarşısının Alınması

• Məlumatın yanlışlıqla silinməsi hallarını azaltmaq üçün:

  • Fayl bərpa imkanları (Recycle Bin, Versioning)

  • Təsdiq sorğuları (təsdiq sorğuları)

  • İstifadəçi təlimləri

7. Əlaqə və Elektrik Sabitliyi

• UPS (Unterruptible Power Supply) və stabilləşdiricilər üzrə elektrik kəsintilərindən və piklərdən yaranan məlumat itkisi qarşısı alınır.

8. hökumət Siyasətləri və Audi

• Məlumatlara giriş və dəyişikliklərin izlənməsi (audit logs).

• Səlahiyyətlərin düzgün qurulması (minimum giriş siyasəti).

💡 Tövsiyə:

Ən yaxşı yanaşma – fiziki, texniki və təşkilati işlərin kombinasiyasıdır. Riskin azaldılması üçün təhlükəsizlik planı, qəza bərpa planı (Fəlakətdən Bərpa Planı) və davamlılıq planı (Biznes Davamlılığı Planı) hazırlanmalıdır.