Ha Proxy nədir?
HAProxy (High Availability Proxy) — açılışı “Yüksək Əlçatanlıq Proxy” proqramı — yük balanslaşdırma (load balancing) və təhlükəsizlik divarı (proxy/firewall) funksiyaları yerinə yetirən çox güclü və performanslıdır TCP və HTTP əks proxy serveridir.
🔹 HAProxy nə üçündür?
HAProxy əsasında istifadəçilər üçün istifadə olunur:
Yük Balanslaşdırma – Məsələn, veb serverləriniz bərpasa (Apache, Nginx, Node.js və s.), HAProxy trafiki bu serverlər arasında balanslı şəkildə bölür.
Tərs Proksi – İstifadəçilər veb serverləri yalnız deyil, HAProxy vasitəsilə istifadə edilir.
Failover və Yüksək Əlçatanlıq – Bir server sıradan çıxsa belə, başqa serverlər işləməyə davam edir.
SSL Yükləmə – HTTPS trafiki HAProxy ilə deşifrə olunur və daxili şəbəkəyə HTTP kimi ötürülür.
Giriş Təhlükəsizliyi və Filtr – IP bloklama, limitləmə, ACL və s. kimi idarəetmə funksiyaları.
🔧 Necə işləyir? (Sədə Şəkildə)
🧠 HAProxy-nin Xüsusiyyətləri
| Xüsusiyyət | İzahı |
|---|---|
| 4-cü təbəqə (TCP) | TCP səviyyəsini balanslaşdırma edir (məsələn, MySQL və ya Redis üçün) |
| 7-ci təbəqə (HTTP) | HTTP səviyyəsində balanslaşdırma edir (başlıqlar, cookie, URL-ə görə) |
| ACL və Qaydalar | Məsələn, IP-yə və ya istifadəçi-agent-ə görə yönləndirmə |
| Sağlamlıq yoxlamaları | Serverlərin canlı olub-olmamasını yoxlayır |
| Yapışqan Sessiyalar | Eyni ilə birlikdə eyni serverə yönləndirici |
| SSL/TLS Dəstəyi | HTTPS dəstəyi |
🛠️ HAProxy Konfiqurasiya Nümunəsi (Basic HTTP Load Balancer)
📦 HAProxy harada istifadə olunur?
Hosting şirkətləri
Bank sistemləri
Yüksək yüklü saytlar (məsələn, e-ticarət, xəbər portalları)
API platformaları
Kubernetes klasterləri
🔐 HAProxy ilə Nə Qazanırsınız?
✅ Yüksək əlçatanlıq
✅ Trafikin ağıllı yönləndirilməsi
✅ Təhlükəsizlik
✅ Ölçüləbilərlik (miqyaslılıq)
