Rollback plan nədir və hansı imkanlar tədbiq olunur?
Geri qaytarma planı — bir layihə, sistem yeniləməsi və ya dayandırılmamış vəziyyətdə, bu dəyişikliklərin uğursuz halında geri alınması üçün hazırlanmış ehtiyat planıdır.
✅ Rollback plan nədir?
Rollback plan — texniki və ya əməliyyat dəyişikliyi zamanı baş verə biləcək inkişafa qarşı hazırda olan sabit vəziyyəti bərpa etmək üçün hazırlanmış dizayndır.
📌 Nə üçün geri çəkilmə planı vacibdir?
Çünki:
- Dəyişiklik gözlənilməz inkişafa səbəb ola bilər.
- İstifadəçilər üçün xidmətin dayanması vacibdir.
- Məlumat itkisi və ya etibarlı risklərin alınması lazımdır.
- Sistemin tam dayanması (offtime) kritik ola bilər.
🔄 Geri qaytarma planı hansı tətbiq olunur?
Geri çəkilmə planı bu cür tədbiq olunur:
| Hal | Təsviri |
|---|---|
| ✅ Sistem yeniləməsi | Yeni versiya uğursuz yüklənərsə, sabit versiyaya qayıtmaq üçün |
| ✅ Kod deploy zamanı | Yeni kodda səhv və ya bug çıxarsa |
| ✅ Verilənlər bazası dəyişiklikləri | Schema dəyişməsi məlumat məlumat itkisi və ya uyğunsuzluq baş verərsə |
| ✅ Konfiqurasiya dəyişiklikləri | Server və ya tətbiq konfiqurasiyası dəyişdirilərkən sistem çöksə |
| ✅ Test edilməmiş ssenarilər | Gözlənilməz reaksiyaları və ya testdə alınmayan hallar baş verdikdə |
🛠️ Geri çəkilmə planının əsas komponentləri
- Əvvəlki vəziyyətin backup-ı (nüsxəsi): Məlumat bazası, konfiqurasiya və ya tətbiqin köhnə versiyası.
- Geri qayıtmaq üçün ssenari və əmrlər: Geri qaytarma prosesinin addım-addım planı.
- Test edilmişlik: Geri çəkilmə planı sınaqdan keçir.
- Məlumatlandırma: İştirakçılara (komandaya) rollback baş verdikdə məlumat verilməlidir.
- tədbirlər: Geri qaytarma prosesi əlavə risk yaratmamalıdır.
🧑💻 Praktik nümunə (DevOps və ya İT sistemlərində):
Misal: Web tətbiqi üçün yeni versiya yüklənir. 30 dəqiqə sonra daxil ola bildiyini bildirir.
Rollback plan aktivləşdirilir:
- Yeni versiya silinir.
- Əvvəlki sabit versiya yüklənir.
- Log faylları analiz olunur.
- Komanda məlumatlandırılır.
- Nəticə sənayeləşdirilir.
📝 Nəticə
Geri qaytarma planı — riskləri idarə etmək üçün hazırlanmış kritik plandır.
Bu plan olmadan dayandırılmış sistem bərpası çətin və ola bilər.
